Cùng một số vốn, bạn đứng trước hai ngã: lấy hàng của một nhãn có sẵn về bán, hay bỏ tiền làm ra sản phẩm mang tên mình.
Đây là câu hỏi tôi nhận gần như mỗi tuần. Và câu trả lời không phải là cái nào tốt hơn, mà là cái nào hợp với bạn ở thời điểm này. Chọn sai không phải vì lựa chọn đó dở, mà vì nó không khớp với thứ bạn đang có trong tay.
Tôi đã đi qua cả hai kiểu, và tôi cũng phục vụ cả hai nhóm khách. Bài này tôi so sánh sòng phẳng chuyện mở đại lý nước giặt với chuyện làm thương hiệu riêng.
Mở đại lý nước giặt được gì và mất gì
Cái được rõ nhất là bạn vào cuộc nhanh. Lấy hàng về là bán được ngay, không phải chờ mẫu, không phải chờ hồ sơ, không phải in nhãn. Tuần này quyết, tuần sau đã có hàng trong nhà.
Cái được thứ hai là bạn không phải chịu rủi ro sản phẩm. Hàng lỗi thì có nhà cung cấp lo. Hồ sơ pháp lý cũng là việc của người đứng tên sản phẩm, không phải của bạn. Với người mới, việc trút bớt được hai gánh này là đáng kể.
Cái được thứ ba là bạn học nghề bằng tiền của người khác. Bạn học cách chào hàng, học cách chăm khách, học xem khu mình thích mùi gì, giá nào bán được. Kiến thức đó về sau dùng lại được hết.
Còn cái mất. Lớn nhất là bạn không sở hữu gì cả. Khách nhớ tên hãng chứ không nhớ tên bạn. Ngày nào nhà cung cấp đổi chính sách, tăng giá, hoặc mở thêm một người khác ngay cạnh bạn, thì bạn không có quyền nói gì.
Thứ hai là biên lợi nhuận bị khống chế. Bạn hưởng phần chênh mà người ta để lại, không hơn. Muốn tăng lãi chỉ còn cách bán nhiều hơn.
Thứ ba là công sức bạn bỏ ra để xây khách hàng lại làm dày thêm tên tuổi cho người khác, không phải cho bạn.
Làm thương hiệu riêng được gì và mất gì
Cái được lớn nhất: sản phẩm là của bạn. Bạn quyết mùi, quyết quy cách, quyết giá, quyết bán ở đâu. Không ai có thể cắt nguồn hàng của bạn, vì bạn có thể đổi nhà máy mà vẫn giữ nguyên tên và khách.
Cái được thứ hai: phần chênh giữa giá thành và giá bán là của bạn. Không phải chia cho tầng trung gian nào.
Cái được thứ ba, và theo tôi là quan trọng nhất về đường dài: bạn tích luỹ được một thứ có giá trị. Sau ba năm bán hàng của người khác, bạn có kinh nghiệm. Sau ba năm bán hàng của mình, bạn có kinh nghiệm cộng với một cái tên mà khách biết đến.
Còn cái mất. Vốn ban đầu lớn hơn, vì bạn phải chịu số lượng tối thiểu của một mẻ, chi phí bao bì, chi phí nhãn, chi phí hồ sơ. Và tiền đó nằm trong kho chứ chưa thành doanh thu.
Thời gian ra hàng lâu hơn. Từ lúc quyết đến lúc có hàng bán không phải vài ngày.
Trách nhiệm là của bạn. Hàng có vấn đề, bạn là người đứng ra chịu với khách và với cơ quan quản lý. Đây là điểm nhiều người vui vẻ bỏ qua lúc đầu rồi mới thấm sau.
Và cái khó nhất: bạn phải tự xây niềm tin từ đầu. Khách chưa từng nghe tên bạn. Với hàng dùng trong nhà, người ta ngại thử cái lạ.
Bốn câu hỏi giúp bạn tự chọn
Câu một: bạn đã bán được hàng chưa, hay mới chỉ định bán? Nếu chưa từng bán được món gì cho người lạ, hãy đi làm đại lý trước. Bán được rồi hãy tính chuyện làm hàng của mình. Đừng làm ngược, vì phần khó của nghề nằm ở bán chứ không nằm ở làm.
Câu hai: bạn định làm bao lâu? Nếu bạn coi đây là việc thử vài tháng xem sao, thì làm đại lý. Nếu bạn xác định làm nhiều năm, thì mỗi tháng bán hàng của người khác là một tháng bạn không xây được gì cho mình.
Câu ba: vốn của bạn có chịu được việc nằm im vài tháng không? Trả lời thật. Nếu số vốn đó là tiền bạn cần dùng đến trong ba tháng tới, thì đừng dồn vào một lô hàng mang tên mình.
Câu bốn: bạn có sẵn kênh bán chưa? Có sẵn tệp khách, có sẵn tạp hoá quen, có sẵn nhóm cộng đồng, thì làm thương hiệu riêng rất hợp lý vì bạn có chỗ để đẩy hàng ngay. Chưa có gì thì hàng làm ra sẽ nằm đó.
Có con đường ở giữa, và nhiều người đi đường này
Không nhất thiết phải chọn một trong hai ngay lập tức. Cách mà tôi thấy nhiều anh chị làm và thấy ổn là đi hai bước.
Bước một: nhận hàng có sẵn về bán trong vài tháng. Mục tiêu không phải là lãi, mà là học. Học xem khu mình bán được bao nhiêu một tháng, khách chê gì khen gì, mùi nào chạy, quy cách nào dễ bán, giá nào là ngưỡng khách bắt đầu chê đắt.
Bước hai: khi đã có số liệu thật của chính mình, mới đặt hàng mang tên mình. Lúc này bạn không đoán nữa. Bạn biết nên làm quy cách nào, mùi nào, đặt bao nhiêu là vừa.
Cách này chậm hơn vài tháng nhưng giảm rủi ro rất nhiều, đặc biệt với người vốn mỏng. Tôi thường khuyên người mới đi đường này.
Một lưu ý về tiền mà tôi muốn nói thẳng
Dù bạn chọn hướng nào, hãy cảnh giác với những nơi vẽ ra con số lợi nhuận cụ thể để mời bạn tham gia. Không ai biết trước bạn bán được bao nhiêu, kể cả tôi. Kết quả phụ thuộc vào khu vực bạn ở, tệp khách bạn có, thời gian bạn bỏ ra và cả may mắn nữa.
Cái bạn kiểm soát được là chi phí và rủi ro. Hãy bắt đầu ở quy mô mà nếu thất bại bạn vẫn đứng dậy được. Đó là nguyên tắc tôi giữ suốt từ ngày đầu làm nghề, và nó cứu tôi vài lần.
Trước khi quyết, hãy đi gặp ít nhất hai ba nơi, xem tận mắt, hỏi kỹ điều khoản, và nếu có hợp đồng thì đọc hết chứ đừng ký cho nhanh.
Đọc thêm: Xu hướng “thương hiệu riêng” lên ngôi: cơ hội cho người bán hàng tiêu dùng
Nếu bạn muốn bàn cụ thể
Nhà máy của tôi nhận gia công thương hiệu riêng, nhưng tôi không giục ai làm khi họ chưa sẵn sàng. Bạn nhắn cho tôi, kể thật tình hình của bạn: có bao nhiêu vốn, đang bán được cho ai, định làm bao lâu. Tôi sẽ nói thẳng theo tôi thì bạn nên đi hướng nào, kể cả khi hướng đó không phải là đặt hàng của tôi.
Liên hệ Zalo/SĐT: 0355440905 — Nguyễn Mạnh Tuấn, SBI.
Bạn đang nghiêng về hướng nào? Kể ở bình luận, tôi trao đổi thêm.